ئۇيغۇرچە ئېلىپبە تەرتىپى بويىچە تىزىش

كومپيۇتېرلار ئادەتتە تېكىستنى Unicode كود نۇقتىسى بويىچە تەرتىپلەيدۇ، بۇنىڭ ئۇيغۇر ئېلىپبەسىنىڭ تەرتىپى بىلەن مۇناسىۋىتى يوق. ئەرەب يېزىقىدىكى ئۇيغۇرچە سۆزلەرنى ئاددىي A–Z بويىچە تىزسا، ئۇلار قالايمىقانلىشىپ كېتىدۇ: ئۇيغۇرچە لۇغەتتە ئارقا-ئارقىدىن كېلىدىغان ھەرپلەر بىر-بىرىدىن يىراق چۈشۈپ قالىدۇ. بۇ قورال ھەقىقىي ئۇيغۇر ئېلىپبە تەرتىپى (ئېلىپبە تەرتىپى) بويىچە تىزىدۇ، شۇڭا سۆز تىزىملىكى، ئاتالغۇ لۇغىتى ۋە ئىسىم تىزىملىكلىرى ئۇيغۇر ئوقۇرمىنى كۈتكەن تەرتىپتە چىقىدۇ.

ئۇيغۇر ئېلىپبەسىدە 32 ھەرپ بار، تەرتىپى مۇنداق: ا ە ب پ ت ج چ خ د ر ز ژ س ش غ ف ق ك گ ڭ ل م ن ھ و ۇ ۆ ۈ ۋ ې ى ي. ھەمزە (ئ) ئايرىم ھەرپ ئەمەس؛ ئۇ پەقەت ھەرپ ئاۋازنى ئېلىپ يۈرىدۇ، شۇڭا ئالما دېگەندەك سۆز ھەمزە يوقتەك ا ئاستىدا تەرتىپلىنىدۇ. قورال ھەر بىر ھەرپنىڭ لاتىن (ULY) ۋە كىرىل (USY) شەكلىگىمۇ ئوخشاش تەرتىپنى قوللىنىدۇ.

ھەر قۇرغا بىر تۈر يېزىڭ، ئۆسۈش (A→Z) ياكى كېمىيىش (Z→A) تەرتىپىنى تاللاڭ، تىزىملىكتە تەكرار بولسا تەكرارلانغان قۇرلارنى ئۆچۈرۈڭ. ئاتالغۇ لۇغىتى، لۇغەت تۈرلىرى، پايدىلانما تىزىملىكى، سىنىپ تىزىملىكى ۋە ھەر قانداق ئۇيغۇرچە ئىسىم تىزىملىكى ئۈچۈن ئەپلىك. يېزىق ئاپتوماتىك پەرقلەندۈرۈلىدۇ، تەرتىپلەش ۋە تەكرارنى ئۆچۈرۈشنى بىر قېتىمدا ئورۇنداشقا بولىدۇ.